۵دقیقه

تمرین شکرگزاری کوتاه؛ مرور چیزهای خوب زندگی

شکرگزاری یعنی چند لحظه نگاه کردن به چیزهای خوب و ساده‌ای که دارید. این کار ذهن را از چرخهٔ نگرانی بیرون می‌آورد و حس سبکی می‌دهد، بی‌آنکه مشکلات را انکار کنید.

⏱ پیشنهاد: ۵ دقیقهرایگان · بدون ثبت‌نام

🎯 هدف تمرین

ذهن به‌طور طبیعی بیشتر به مشکلات و نیمهٔ خالی لیوان نگاه می‌کند. این تمرین کمک می‌کند آگاهانه به چیزهایی توجه کنید که خوب هستند، حتی اگر کوچک و روزمره باشند. هر چند لحظه یک جملهٔ راهنما روی صفحه می‌آید و شما فقط اجازه می‌دهید یک تصویر یا خاطره به ذهنتان بیاید و کمی با آن بمانید.

🧘 آماده‌سازی

راحت بنشینید و شانه‌ها را رها کنید. لازم نیست چشم‌هایتان را ببندید؛ می‌توانید نگاهتان را نرم روی شکل بگذارید یا بسته نگه دارید، هر کدام برایتان راحت‌تر است. هیچ پاسخ درست یا غلطی ندارد و لازم نیست حتماً حس سپاس «زیاد» داشته باشید. اگر امروز روز خوبی نبوده، همان هم می‌تواند نقطهٔ شروع باشد.

📋 مراحل انجام

  1. چند نفس آرام بکشید و به بدنتان اجازه بدهید کمی سنگین و آرام شود.
  2. جملهٔ راهنما را بخوانید و اولین تصویر یا خاطره‌ای را که آمد بپذیرید. لازم نیست دنبال بهترین پاسخ بگردید.
  3. با آن تصویر بمانید و ببینید حس سپاس کجای بدنتان نشسته است؛ شاید در سینه، شاید در صورت.
  4. اگر چیزی به ذهنتان نیامد، از ساده‌ترین چیز شروع کنید: نفسی که می‌کشید یا جایی که روی آن نشسته‌اید.
  5. با جملهٔ بعدی ادامه بدهید. هر جمله چند ده ثانیه فرصت دارد؛ عجله‌ای نیست.
  6. اگر ذهنتان به نگرانی‌ها رفت، آرام بگویید «دیدمش» و دوباره به جملهٔ راهنما برگردید.
  7. در پایان یک نفس عمیق بکشید و این حس خوب را با خودتان به بقیهٔ روز ببرید.

هر روز یا گاهی؟

چند دقیقه در روز کافی است؛ بهتر است شب‌ها یا موقع صبح باشد. جزئیات مشخص‌تر معمولاً اثر بیشتری دارند.

🌿 چه فایده‌ای دارد؟

💡 نکته

اگر چیزی به ذهنتان نیامد، از همین نفس کشیدن شروع کنید. اگر هنگام تمرین غم یا خاطرهٔ سنگینی آمد، لازم نیست آن را کنار بزنید یا خودتان را مجبور به حس خوب کنید؛ می‌توانید آرام نفس بکشید یا تمرین را متوقف کنید و با کسی که به او اعتماد دارید صحبت کنید.

📚 پژوهش‌ها و منابع

شمردن نعمت‌ها؛ پژوهش امونز و مک‌کالا

در این آزمایش‌ها، شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در گروه‌هایی قرار گرفتند: یک گروه چیزهای مایهٔ شکرگزاری را فهرست می‌کرد، یک گروه دردسرها را و گروهی دیگر رویدادهای خنثی را. گروه شکرگزاری در چند معیار حال‌وهوای بهتری گزارش کرد. پایدارترین اثر، بیشتر شدن احساسات مثبت بود.

یعنی چه؟ توجه به چیزهای خوب، حتی کوچک، حال‌وهوا را کمی بهتر می‌کند.

محدودیت‌ها: نتایج در همهٔ معیارها یکسان نبود و بیشتر روی دانشجویان بود.

منبع: Emmons RA, McCullough ME. Counting blessings versus burdens: An experimental investigation of gratitude and subjective well-being in daily life. Journal of Personality and Social Psychology, 2003; 84(2): 377–389.

نگاه محتاط‌تر؛ مرور ۲۷ مطالعه

کرگ و چیونز (دانشگاه ایالتی اوهایو) ۲۷ پژوهش با حدود ۳۶۷۵ شرکت‌کننده را بررسی کردند. تمرین‌های شکرگزاری مثل نوشتن «سه چیز خوب» در کاهش علائم افسردگی و اضطراب فقط اثر کوچکی داشتند و از فعالیت‌های بی‌ربط به شکرگزاری چندان بهتر نبودند.

یعنی چه؟ شکرگزاری مکمل خوبی است، اما برای افسردگی یا اضطراب جای درمان را نمی‌گیرد. درمان شناختی‌رفتاری و مشورت با متخصص راه‌های شناخته‌شده‌تری هستند.

محدودیت‌ها: نویسندگان گفتند شواهد هنوز محدود است و بهبود روابط از فایده‌های دیگر شکرگزاری است.

منبع: Cregg DR, Cheavens JS. Gratitude interventions: Effective self-help? A meta-analysis of the impact on symptoms of depression and anxiety. Journal of Happiness Studies, 2021.

این خلاصه‌ها ساده‌شده‌اند و جایگزین مشورت با پزشک یا روانشناس نیستند.

جمله‌های راهنما را در ۵دقیقه دنبال کنید؛ فقط چند دقیقه وقت لازم است.

شروع تمرین در ۵دقیقه ✨

تمرین‌های دیگر